Wat is precies de tamponziekte of het toxisch schoksyndroom?

Het toxisch schoksyndroom ('toxic shock syndrome' in het Engels) is een niet erg vaak voorkomende, maar soms fatale ziekte, die voornamelijk bekend is als neveneffect bij menstruerende vrouwen die tampons gebruiken. Wie verstandig met tampons omspringt, loopt weinig risico.

Het toxisch schoksyndroom uit zich door plotseling optredende hoge koorts, gepaard gaande met braken, diaree en spierpijn. Eén tot drie dagen hierna verschijnen plekken die op zonnebrand lijken. Tien tot twaalf dagen later pelt de huid af, meerbepaald op de handen en de zolen van de voeten. Meestal verschijnen de eerste symptomen van het syndroom op de tweede of derde dag van de menstruatie. Er zijn echter ook gevallen bekend waarop de tamponziekte uitbrak op de eerste tot tiende dag van de menstruatie.

Bij mensen die de ziekte hebben, groeit de staphyloccoccus aureus-bacterie (die in normale hoeveelheid onschadelijk is) zo snel, dat ze het immuniteitssysteem laat overreageren. Een toxine die erdoor geproduceerd wordt, lijkt verantwoordelijk te zijn voor de (soms dodelijke) uitwerking. Gelukkig kan de ziekte, indien ze tijdig wordt ontdekt, behandeld worden met penicilline.

In het einde van de jaren '70 waren het vooral de gebruiksters van de Rely tampons die getroffen werden door de ziekte. De tampons waren gemaakt uit synthetische vezels en hadden een hoge absorbtiegraad. De tampons werden van de markt gehaald in 1980, en andere merken gingen veiligere tampons maken die minder absorbeerden en van natuurlijke katoen werden gemaakt. Het risico op de ziekte blijft echter bestaan. Als gebruikster loopt men een reële kans de ziekte op te lopen, maar slechts één kans op 350.000 er daadwerkelijk aan te sterven.

Diverse nationale overheden verplichten de tamponfabrikanten om het publiek in te lichten over de gevaren van het gebruik door middel van opschriften op de verpakking of in de handleiding. Desondanks raakt het syndroom een beetje in de vergetelheid en wordt er vaak nonchalant mee omgesprongen. Dit werd pijnlijk duidelijk in een studie van Omar en Aggarwal uit de West Virginia University. Zij ondervroegen studenten en hun dokters naar het gebruik van tampons. Daarbij gebruikte de dokters significant minder tampons omdat ze beter op de hoogte waren van TSS.

Het toxisch schoksyndroom kan je voorkomen door de volgende regels in acht te nemen: